Avrupa Birliği (AB) Konseyi, Ukrayna ordusuna eğitim ve danışmanlık desteği veren AB Ukrayna Askeri Yardım Misyonu'nun (EUMAM Ukrayna) görev süresini iki yıl daha uzattı. Konsey'in 9 Kasım 2026 Pazartesi günü duyurduğu karara göre misyon 15 Kasım 2028'e kadar faaliyet gösterecek ve bu dönem için yaklaşık 300 milyon avro bütçe ayrıldı. Kararla birlikte misyonun görev tanımı da genişletildi: Eğitimlerde savaş alanından çıkarılan derslere daha fazla ağırlık verilecek, ayrıca Ukrayna'da Ukraynalı askeri makamlarla doğrudan koordinasyonu sağlayacak bir misyon varlığı kurulacak.
5N1K: Haberin özeti
- Ne oldu? AB Konseyi, Ukraynalı askerlerin eğitimini yürüten EUMAM Ukrayna misyonunun görev süresini iki yıl uzattı ve misyona yaklaşık 300 milyon avro bütçe ayırdı.
- Kim? AB Konseyi (üye ülkeler); misyon AB'nin Askeri Planlama ve Yürütme Yeteneği (MPCC) altında çalışıyor.
- Nerede? Karar Brüksel'de alındı; eğitimler ağırlıklı olarak AB üye ülkelerinde veriliyor, yeni kararla Ukrayna'da da bir misyon varlığı kurulacak.
- Ne zaman? Karar 9 Kasım 2026'da açıklandı; mevcut görev süresi 15 Kasım 2026'da doluyordu, yeni süre 15 Kasım 2028'e kadar.
- Nasıl? Misyonun stratejik gözden geçirmesinin ardından alınan Konsey kararıyla; finansman Avrupa Barış Aracı (EPF) üzerinden sağlanıyor.
- Neden önemli? Ekim 2022'den bu yana 100 binden fazla Ukraynalı askeri eğiten misyon, AB'nin Ukrayna'ya askeri desteğinin en somut araçlarından biri.
Karar neleri kapsıyor?
AB Konseyi'nin açıklamasına göre uzatma kararı, misyonun faaliyetleri üzerine yakın zamanda tamamlanan stratejik gözden geçirmenin ardından alındı. Yeni dönemde misyonun görev tanımı, iki başlıkta güçlendirildi. Birincisi, eğitim içeriğine savaş alanında edinilen tecrübelerin daha sistemli biçimde yansıtılması. İkincisi, askeri eğitimin Ukrayna'nın savunma hedeflerini destekleyecek şekilde yeniden şekillendirilmesi. Interfax-Ukrayna'nın aktardığına göre Konsey, eğitimlerin Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'nin ihtiyaçlarına paralel olarak gelişmesinin amaçlandığını vurguladı.
Kararın belki de en dikkat çekici yeni unsuru, misyonun Ukrayna topraklarında bir varlık kuracak olması. Agence Europe'un aktardığı Konsey açıklamasında bu varlığın amacı, Ukraynalı askeri makamlarla “doğrudan ve etkin koordinasyonun sağlanması” olarak tanımlandı. Interfax-Ukrayna'ya göre bu birim Ukraynalı askeri yetkililerin yanı sıra benzer düşünen uluslararası ortaklarla da koordinasyonu üstlenecek. Fransız savunma haber sitesi Armees.com ise resmi açıklamada bu varlığın büyüklüğü ve tam konumu hakkında bilgi verilmediğine dikkat çekti.
Bütçe: Önceki döneme göre daha düşük
Yeni iki yıllık dönem için ayrılan yaklaşık 300 milyon avro, misyonun ortak maliyetlerini karşılamak üzere Avrupa Barış Aracı'ndan (European Peace Facility) finanse edilecek. Karşılaştırma için, AB Konseyi Kasım 2024'te misyonun görev süresini 15 Kasım 2026'ya kadar uzatırken bu dönem için yaklaşık 409 milyon avro bütçe ayırmıştı. Misyonun Ekim 2022'deki ilk iki yıllık görev süresi için belirlenen mali referans tutarı ise 106,7 milyon avroydu. Armees.com, 300 milyon avroluk tutarın yeni bir eğitim hedefi değil, iki yıllık dönemin toplam bütçesi olduğunu ve kararın yeni silah teslimatı ya da Avrupa'dan bir muharip kuvvet konuşlandırması anlamına gelmediğini hatırlattı.
Ekim 2022'den bu yana 100 binden fazla asker
EUMAM Ukrayna, Rusya'nın Şubat 2022'de başlattığı savaşın ardından Ukrayna'nın talebi üzerine Ekim 2022'de kuruldu. Ukrayna Dışişleri ve Savunma bakanları, AB Yüksek Temsilcisi'ne 30 Eylül 2022'de bir talep mektubu göndermiş; AB Konseyi misyonu 17 Ekim 2022'de onaylamıştı. AB verilerine göre misyon kurulduğu günden bu yana 100 binden fazla Ukraynalı askere eğitim verdi.
Misyonun operasyonel karargâhı Brüksel'de, AB Askeri Planlama ve Yürütme Yeteneği (MPCC) bünyesinde bulunuyor. Sahadaki eğitim faaliyetleri ise iki ana komuta üzerinden yürütülüyor: Polonya'daki Birleşik Silahlar Eğitim Komutanlığı (CAT-C) ve Almanya'daki Çok Uluslu Özel Eğitim Komutanlığı. Misyon kapsamında bireysel, toplu ve uzmanlık eğitimleri veriliyor; çeşitli Avrupa ülkelerinin sunduğu eğitimlerin koordinasyonu da EUMAM üzerinden yapılıyor. Eğitimler bugüne kadar ağırlıklı olarak AB üye ülkelerinin topraklarında gerçekleştirildi.
Ortaklarla koordinasyon sürecek
Konsey kararına göre misyon, yeni dönemde de Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Kanada ve Norveç gibi ortaklarla yakın koordinasyon içinde çalışmayı sürdürecek. Bunun yanı sıra Ukrayna'ya destek veren ülkelerin oluşturduğu “Gönüllüler Koalisyonu” ve NATO'nun Ukrayna'ya askeri yardım ve eğitimi koordine eden komutanlığı NSATU (NATO Security Assistance and Training for Ukraine) ile de işbirliği yapılacak. Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre AB, bu yapıyla Ukrayna'ya yönelik eğitim desteğinin farklı platformlar arasında bölünmeden yürütülmesini hedefliyor.
Kararın zamanlaması
Uzatma kararı, misyonun mevcut görev süresinin dolmasına yalnızca birkaç gün kala geldi. Kasım 2024'te alınan önceki uzatma kararı 15 Kasım 2026'da sona erecekti; yeni kararla misyonun faaliyetlerinde herhangi bir kesinti yaşanmayacak. Karar, Ukrayna'daki savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik temasların ve Ukrayna'ya verilecek güvenlik garantileri tartışmasının sürdüğü bir döneme denk geliyor. Konsey kararı, AB'nin eğitim desteğini 2028'e kadar sürdürmesini ve bu desteği Ukrayna'da kurulacak bir koordinasyon varlığıyla tamamlamasını öngörüyor.
Kararın uygulama ayrıntıları, özellikle Ukrayna'da kurulacak misyon varlığının yeri, personel sayısı ve ne zaman faaliyete geçeceği, önümüzdeki dönemde AB kurumlarının açıklamalarıyla netlik kazanacak.
Sık sorulan sorular
EUMAM Ukrayna nedir?
AB'nin Ekim 2022'de Ukrayna'nın talebi üzerine kurduğu, Ukraynalı askerlere eğitim ve danışmanlık desteği veren askeri yardım misyonudur. Bugüne kadar 100 binden fazla askeri eğitti.
Görev süresi ne zamana kadar uzatıldı?
AB Konseyi'nin 9 Kasım 2026 tarihli kararıyla misyon 15 Kasım 2028'e kadar uzatıldı.
Misyona ne kadar bütçe ayrıldı?
Yeni iki yıllık dönem için yaklaşık 300 milyon avro ayrıldı. Bir önceki dönemde (Kasım 2024-Kasım 2026) bu tutar yaklaşık 409 milyon avroydu.
Kararla ne değişti?
Eğitimlerde savaş alanı tecrübelerine daha fazla ağırlık verilecek ve Ukraynalı askeri makamlarla doğrudan koordinasyon için Ukrayna'da bir misyon varlığı kurulacak.
Misyon kimlerle işbirliği yapıyor?
ABD, Birleşik Krallık, Kanada ve Norveç gibi ortaklarla, Gönüllüler Koalisyonu ve NATO'nun NSATU komutanlığıyla koordinasyon sürecek.
Kaynaklar
- AB Konseyi: Ukraine: Council extends EU Military Assistance Mission mandate for two years (9 Kasım 2026)
- Anadolu Ajansı: AB, Ukrayna Askeri Yardım Misyonu'nun görev süresini 2 yıl uzattı
- Agence Europe: EU extends Military Assistance Mission in support of Ukraine by two years
- Interfax-Ukraine: EU Council extends mandate of military mission training Ukrainian troops until Nov 2028
- Armees.com: Ukraine, l'UE prolonge de deux ans sa mission de formation militaire
- AB Dış İlişkiler Servisi: Council extends the mandate of the EU Military Assistance Mission for two years (2024)
Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (CC0 1.0).





