Antalya'da düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi, 11-12 Kasım 2026 tarihlerinde yapılan oturumların ardından tamamlandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirvenin ardından yaptığı yazılı açıklamada katılımcı liderlere teşekkür etti, Türkiye'nin dönem başkanlığını yürüttüğü konferansın “uygulama odaklı” tasarlandığını vurguladı ve tüm taraflara küresel ısınmayı 1,5 derecede sınırlama hedefini ulaşılabilir kılmak için çabalarını sürdürme çağrısı yaptı. Zirvede öne çıkan başlıklar arasında “İklim Uygulama Köprüsü” ve elektrifikasyona yönelik 35x35 taahhüdü yer aldı. BM İklim Değişikliği Konferansı ise 20 Kasım'a kadar sürecek.
5N1K: Haberin özeti
- Ne oldu? COP31 kapsamındaki Liderler Zirvesi sona erdi; Cumhurbaşkanı Erdoğan zirveyi değerlendiren bir açıklama yaptı.
- Kim? Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirveye katılan devlet ve hükümet başkanları, uluslararası kuruluşlar ve çok taraflı kalkınma bankaları; değerlendirme yapan Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI).
- Nerede? Antalya; BM İklim Değişikliği Konferansı (COP31) Türkiye'nin ev sahipliğinde burada yapılıyor.
- Ne zaman? Liderler Zirvesi 11-12 Kasım 2026'da yapıldı; Erdoğan'ın açıklaması 12 Kasım akşamı paylaşıldı. Konferans 9-20 Kasım tarihlerini kapsıyor.
- Nasıl? Erdoğan'ın değerlendirmesi yazılı açıklama olarak paylaşıldı; zirvede elektrifikasyon, yeşil sanayileşme, dayanıklılık, sıfır atık ve iklim finansmanı başlıklarında oturumlar düzenlendi.
- Neden önemli? Türkiye'nin dönem başkanlığı, iklim taahhütlerinin somut uygulamalara dönüştürülmesini hedefliyor; liderler düzeyindeki siyasi mesajların konferansın ikinci haftasındaki müzakerelere yön vermesi bekleniyor.
Erdoğan'ın açıklamasında neler vardı?
A Haber ve Anadolu Ajansı'na dayanan TRT World haberine göre Erdoğan, zirveye katılan devlet ve hükümet başkanlarının yanı sıra taraflara, uluslararası kuruluşlara, çok taraflı kalkınma bankalarına ve diğer paydaşlara teşekkür etti. Ülkelerin zirveye farklı önceliklerle geldiğini ancak bunun ortak zemin oluşturulmasına engel olmadığını belirten Erdoğan, Türkiye'nin dönem başkanlığının iklim taahhütlerini somut adımlara dönüştürmeyi ve her tarafın kaygı ve önceliklerini dikkate almayı amaçladığını ifade etti. Erdoğan, “COP31, uygulama odaklı bir COP olarak tasarlandı” dedi.
Açıklamaya göre zirvede elektrifikasyon, yeşil sanayileşme, dayanıklılık, sıfır atık ve iklim finansmanı başlıkları ele alındı. Erdoğan, Afrika ve Pasifik başta olmak üzere farklı bölgelerin önceliklerinin zirvede öne çıkarıldığını, en çok ihtiyaç duyanların finansmana erişiminin önemine vurgu yapıldığını kaydetti. TRT World'ün aktardığına göre Erdoğan, son dönemde yaşanan doğal afetleri, can kayıplarını ve yok olan geçim kaynaklarını aciliyetin göstergesi olarak hatırlatarak erken uyarı sistemleri, dayanıklılık ve uyum tedbirlerinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.
İklim Uygulama Köprüsü ve 35x35 taahhüdü
Erdoğan, “‘İklim Uygulama Köprüsü’ büyük destek görmüştür” diyerek dönem başkanlığının bu girişimine verilen desteğe dikkat çekti. Açıklamada ayrıca “35x35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü”ne verilen destekten memnuniyet duyulduğu belirtildi; Erdoğan çok sayıda ülkenin girişime katıldığını söyledi.
Dünya Kaynakları Enstitüsü'nün (WRI) 11 Kasım tarihli açıklamasına göre 35x35 taahhüdü, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını bugünkü yaklaşık yüzde 23 seviyesinden 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarmayı hedefliyor. WRI, Liderler Zirvesi'nin ilk gününde bir grup ülkenin taahhüdü onayladığını bildirdi ancak ülkelerin isimlerini paylaşmadı. Kuruluşun Küresel Enerji Dönüşümü Merkezi Direktörü Nick Wayth, erken katılımcıların enerji güvenliğinin geleceğinin elektrikte olduğu mesajını verdiğini belirterek ülkelerin gerekli yatırım, politika ve düzenleme reformlarını ortaya koyan güvenilir elektrifikasyon yol haritaları yayımlamasını istedi.
Pasifik ve Avustralya vurgusu
Erdoğan, Pasifik ada ülkelerinin, özellikle COP31 hazırlık toplantılarına ev sahipliği yapan Tuvalu ve Fiji'nin katılımını takdirle andı ve Türkiye-Avustralya ortaklığını çok taraflılığa duyulan güvenin bir göstergesi olarak nitelendirdi. COP31'de olağan dışı bir düzenleme uygulanıyor: Konferansa Türkiye ev sahipliği yapıyor ve eylem gündemini yürütüyor, resmi müzakerelere ise Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen başkanlık ediyor. COP31'in resmi sitesine göre konferans başkanı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum.
Erdoğan, 2015'te kabul edilen Paris Anlaşması'nın ikinci on yılına girildiğini hatırlatarak Antalya'da gösterilen siyasi kararlılığın anlaşma kapsamındaki çalışmalar için cesaret verici olduğunu belirtti ve tüm tarafları zirvenin yapıcı ruhunu korumaya çağırdı.
Sivil toplumdan değerlendirme
WRI Başkanı ve CEO'su Ani Dasgupta, zirvenin kapanışının ardından yaptığı açıklamada elektrifikasyon ve fosil yakıtlardan uzaklaşma başlıklarının haklı olarak gündemin merkezinde yer aldığını belirtti. Dasgupta, yüksek borçlanma maliyetleri ve sürdürülemez borç yükünün, yatırıma en çok ihtiyaç duyan ülkelerde yatırımları engellediğini vurguladı. Liderler Zirvesi'nde okyanuslara ayrılmış bir etkinlik olmamasını ise hayal kırıklığı olarak nitelendirdi. Dasgupta, daha fazla ülkenin 35x35 taahhüdünü onaylaması ve bunu ulusal planlara dönüştürmesi çağrısında bulundu; Avustralya ve Türkiye'nin kendi dönüşüm planlarını yayımlayarak öncülük edebileceğini söyledi.
Konferansta sırada ne var?
Liderler Zirvesi, önceki konferanslardan farklı olarak açılış günlerinde değil, konferansın üçüncü ve dördüncü günlerinde düzenlendi. Antalya'daki konferans 20 Kasım'a kadar sürecek. COP31'in resmi sitesine göre eylem gündemi; sıfır atık, okyanuslar ve denizler, gıda güvenliği, iklime dayanıklı şehirler, temiz enerji dönüşümü, yeşil sanayileşme, gençlik ve eğitim ile dayanıklı sağlık sistemleri gibi on tema etrafında şekilleniyor. Finansman, teknoloji ve kapasite geliştirme ise tüm temaları kesen yatay başlıklar olarak tanımlanıyor. Önümüzdeki günlerde müzakerecilerin, liderler düzeyinde verilen mesajları nihai kararlara ne ölçüde yansıtacağı takip edilecek.
Sık sorulan sorular
COP31 Liderler Zirvesi ne zaman yapıldı?
Zirve 11-12 Kasım 2026'da Antalya'da yapıldı. BM İklim Değişikliği Konferansı ise 9-20 Kasım tarihleri arasında sürüyor.
Erdoğan zirve sonrası ne açıkladı?
Erdoğan katılımcılara teşekkür etti, COP31'in uygulama odaklı tasarlandığını vurguladı ve tüm tarafları 1,5 derece hedefini ulaşılabilir kılmak için çabalarını sürdürmeye çağırdı.
35x35 taahhüdü nedir?
WRI'a göre bu taahhüt, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını yaklaşık yüzde 23'ten 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarmayı hedefliyor.
COP31'de müzakerelere kim başkanlık ediyor?
Konferansa Türkiye ev sahipliği yapıyor ve konferans başkanı Bakan Murat Kurum; resmi müzakerelere ise Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen başkanlık ediyor.
Konferans ne zaman sona erecek?
COP31'in 20 Kasım 2026'da sona ermesi planlanıyor.
Kaynaklar
- A Haber: Başkan Erdoğan'dan COP31'e katılan liderlere teşekkür
- TRT World (AA): Erdogan hails leaders' commitment at COP31 in Türkiye as boost for Paris climate deal
- WRI: Countries Endorse 35x35 Electrification Pledge at COP31
- WRI: COP31 Leaders' Summit Spotlights Electrification and Transition Away from Fossil Fuels
- COP31 Türkiye resmi sitesi
Görsel temsilîdir: Wikimedia Commons (CC0 1.0).





